Quảng Châu

Giới thiệu trà. Một điểm dừng chân bắt buộc của tour du lịch. Ảnh: LH

Quảng Châu là thủ phủ, trung tâm chính trị kinh tế, văn hóa, khoa học kỹ thuật của tỉnh Quảng Đông, nằm trong vùng châu thổ Chu Giang, được xem là "cửa lớn phía nam" của Trung Quốc. Từ thế kỷ VIII, Quảng Châu đã được xem là nơi khởi đầu của "con đường tơ lụa trên biển". Trước tiên là các thương gia Ả Rập, sau đó là Bồ Đào Nha, Anh, Pháp, Hà Lan lũ lượt kéo đến buôn bán. Quảng Châu tràn ngập hàng hoá của nước ngoài và bản địa. Cao lâu, tửu quán mọc lên san sát. Nơi đây dần trở nên một địa danh ăn chơi nổi tiếng của những đại gia lắm tiền.

Ngày nay, Quảng Châu vẫn là nơi "trên trời, dưới là hàng hoá". Nhưng hàng hoá nước ngoài ở đây có vẻ vắng bóng bởi dường như tất cả mọi thứ đều được sản xuất ở nơi này rồi. Con đường dài hơn 200km nối Quảng Châu với thành phố mới Thâm Quyến (sát Hồng Kông) san sát các nhà máy, xí nghiệp và đâu đâu cũng tấp nập.

Hàng hoá bán buôn - nụ cười bán lẻ

Xem hàng hóa ở một cửa hàng bán đồ khô. Ảnh: LH

Vừa tới Quảng Châu, bước dạo trên con phố nhỏ yên tĩnh gần sông mẹ Chu Giang, chúng tôi gặp hơn chục cửa hàng bán buôn mũ, cặp tóc, nơ, các đồ mỹ ký và hàng khô (từ măng miến tới tôm khô, vây cá...). Tưởng "vớ" được phố bán buôn, nhiều du khách trong số chúng tôi đổ xô vào mua tất cả những gì có thể. Nhưng chỉ vài tiếng sau, mọi người mới biết mình đã nhầm. Ở Quảng Châu phố nào cũng đầy những cửa hàng bán buôn như vậy. Dạo qua bạt ngàn các ki-ốt bán buôn ở các phố nhỏ lân cận và khu chợ bán buôn ở phố Nam Giải Phóng, chúng tôi mới biết thế nào là "văn hoá bán buôn" ở Quảng Châu.

Khu chợ bán buôn ở phố Nam Giải Phóng là toà nhà cao 5 tầng, rất rộng rãi, được "phủ" máy lạnh toàn bộ (đi nhiều tôi mới biết, hầu hết các cửa hàng, kể cả cửa hàng ăn nhỏ xíu ở Quảng Đông cũng đều được lắp máy lạnh mát rượi). Các ki-ốt bán hàng san sát từ tầng 1 tới tận tầng 5 với đủ chủng loại từ đồ chơi, giấy má, đồ gia dụng, giày dép... Tóm lại là tất tần tật những gì có thể buôn bán được. Các mặt hàng đều được bày biện bắt mắt, hàng hoá ngồn ngộn như mời chào khách hàng cứ thoải mái mà lựa chọn. Nhiều cửa hàng là nơi giới thiệu sản phẩm, hàng hoá ở đây chỉ mang tính chất trưng bày. Trên bàn giấy sang trọng là những tờ rơi giới thiệu về nơi sản xuất, cửa hàng chính.

Khác với các cửa hàng bán buôn ở những con phố nhỏ, khu bán buôn này thu hút rất nhiều khách du lịch. Vì vậy mà các chủ hàng luôn sẵn sàng bán lẻ với nụ cười luôn nở trên môi. Ban đầu, sợ bị lườm nguýt nếu trót hỏi giá mà không mua, chúng tôi chỉ xem hàng. Sau, chúng tôi hỏi giá và được trả lời rất tận tình nhưng... điều ngạc nhiên là chủ hàng hỏi chúng tôi mua bao nhiêu cái. Nếu chỉ mua một cái thì giá khác, 5 cái giá lại khác và 10 cái trở lên thì giá khác hẳn.

Ở tầng 4, chúng tôi bị hút mắt bởi một gian hàng bán đủ chủng loại dép đi trong nhà. Cô bán hàng khá trẻ, chừng tuổi đôi mươi, cho xem, chọn thoải mái. Giá mua một đôi là 20 tệ (1 tệ = 2.000 đồng), mặc cả 15 tệ, cô ngần ngừ không bán và yêu cầu với giá này thì phải mua từ 3 đôi trở lên. Xem chán, chúng tôi bỏ đi. Vất vả tới gần nửa tiếng đồng hồ nhưng không bán được gì, cô bán hàng vẫn vui vẻ nói "méi quan xi" (không có gì). Lượn hết tầng 5, chúng tôi quyết định trở lại mua hàng cho cô gái vui tính nọ. Cô vẫn nhiệt tình tiếp đón. Nhẩm tính, cả 3 người muốn mua hơn 10 đôi dép, tôi tiếp tục mặc cả 12 tệ/đôi, cô hỏi lại: "Chị mua bao nhiêu đôi". "12 đôi", "OK", cô quyết định nhanh chóng và đổ cả lô hàng ra cho chúng tôi chọn.

Mien Bao (tên cô gái viết theo phiêm âm) cho biết, khu chợ này thu hút khá nhiều người Việt sang cất hàng về Việt Nam. 30% doanh thu của cửa hàng cô cũng từ "kênh" này. Vì vậy, cô có vẻ ưu ái chúng tôi hơn và tiếp tục liến thoắng giới thiệu hết món nọ tới món kia.

Cuối cùng, ra khỏi cửa hàng, ai cũng tay xách nách mang: nào dép guốc, cà vạt cho tới vòng tay, dụng cụ mát-xa bằng đá... Số tiền mua hàng lên tới gần 500 tệ. Thế mới biết cái giá của nụ cười và lòng nhiệt tình không hề nhỏ.

Xuống tầng 1 mua đồ chơi, với vốn tiếng Trung ít ỏi của mình, tôi đã làm cho anh bán hàng... phát mệt vì phải lấy hết cái nọ tới cái kia xuống nói giá. Một chiếc xe máy điều khiển từ xa 50 tệ, một chiếc ô tô điều khiển từ xa giá 70 tệ không bớt một xu. Nhưng nếu mua cả 2 thì chỉ hết 100 tệ. Anh mời mua thêm một đĩa bay điều khiển từ xa giá 50 tệ: "Nhưng đã mua 2 cái kia rồi thì giảm giá cho cái này 10 tệ nữa". Chúng tôi lắc đầu và rủ nhau đi cho nhanh bởi nếu đứng thêm chút nữa, chắc chắn lại phải rút hầu bao chi thêm vài món khác. Quả thật, mua ở phố bán buôn giá cả cũng hợp lý, nếu không muốn nói là rẻ bởi ngay sau đó, 2 người bạn cùng đoàn của chúng tôi mua tại sảnh nhà hàng cái xe ô tô điều kiển từ xa giống hệt cái xe tôi đã mua với giá 140 tệ/chiếc. Đó là giá bán lẻ cho khách du lịch

Phố đi bộ: bán lẻ cho vui?

Bán hàng cho khách ăn đêm ở chợ Đông Môn. Ảnh: L

Nói tới Quảng Châu, Thâm Quyến thì không thể không nói tới phố đi bộ: trung tâm mua sắm lớn nhất dành cho khách du lịch. Ở Quảng Châu thì đó là phố đi bộ Bắc Kinh, ở Thâm Quyến là chợ Đông Môn. Những khu này nổi tiếng tới mức khách du lịch chỉ cần vẫy taxi, nói bằng tiếng Trung "bồi" là "Bei Jing Lu" và "Tung men" là lái xe taxi gật gù hiểu ngay.

Cửa hiệu sáng choang, hàng hoá có nhiều chủng loại từ rẻ tiền tới rất sang trọng, chợ mở cửa tới tận 1-2 giờ sáng. Khác với các khu chợ bán buôn, 2 khu phố đi bộ này có cách bán hàng đặc trưng: cửa hàng nào cũng có những nam thanh nữ tú đứng ra tận vỉa hè vẫy người đi bộ vào mua hàng. Họ nói liên tu bất tận, đại ý: "Cửa hàng có hàng mới về đây, mời mọi người vào mua, giá rẻ nhất chỉ có 1-15 tệ/chiếc" hoặc "Cửa hàng có đợt giảm giá, mời vào mua". Quả thực hàng giảm giá ở đây rất rẻ, lý do là đã lỗi mốt (nhưng thú thực, ngay cả ở Hà Nội, những sản phẩm này vẫn đang là thời thượng hoặc vẫn được mặc bình thường). Một cái váy thô, quần bò lửng mặc được, giá chỉ khoảng 10-30 tệ/chiếc. Váy áo trẻ em thì muôn sắc màu, giá chỉ 15-20 tệ. Thế nhưng, những sản phẩm váy áo cao cấp thì giá không rẻ chút nào, bèo nhất cũng phải 100-200 tệ/bộ trở lên. Tại phố đi bộ Bắc Kinh, những bộ váy áo có giá trung bình khoảng 300-400 tệ/bộ. Vậy mà cửa hàng nào cũng rầm rập khách ra vào. Nhất là những cửa hàng bình dân, nhân viên thanh toán bận tới tấp.

Tôi không thể không thắc mắc, với giá bán 10-20 tệ một cái quần, áo rồi tiền thuê cửa hàng, thuê nhân viên (một cửa hàng bé tí cũng có 3-4 nhân viên. Lớn hơn thì có tới 10-20 nhân viên phục vụ) thì chủ hàng lời lãi vào đâu. Câu hỏi ngớ ngẩn của tôi bị anh hướng dẫn viên, cũng là một tay bán buôn sành sỏi cười vào mũi: "nhìn thế mà một ngày bán buôn của họ doanh thu không dưới 5.000-10.000 USD đâu, bán lẻ chỉ là… vui với khách du lịch thôi. Nhưng doanh thu của cái "vui" này cũng không ít đâu". Cũng theo anh hướng dẫn viên, riêng tiền thuê cửa hàng nhỏ ở đây cũng đã 2.000-3.000 USD/tháng. Cửa hàng lớn giá thuê có thể lên tới 10.000 USD/tháng. Thế mới biết khả năng bán buôn của dân Quảng Châu "siêu" đến cỡ nào. Thú thực, nhìn những cửa hàng bé xíu nằm trong góc phố, tôi không thể tưởng tưởng mỗi ngày hàng chục tấn hàng được xuất, nhập qua đây. Nhưng đó lại là sự thật.

Ở đây, hầu hết các cửa hàng, dù to hay bé đều có một cái bàn. Nơi đó, chủ hàng ghi chép, giao dịch và thanh toán với khách. Cái bàn tính bằng gỗ điển hình của Trung Hoa giờ đã được thay thế bằng máy vi tính. Chỉ mua hàng trị giá 2-3 tệ thôi, người mua cũng được nhận hoá đơn… có 3 liên: khách giữ một, chủ hàng giữ một và nhân viên bán hàng giữ một. Kể cả ở những hàng ăn, hệ thống kế toán, tính tiền cũng được đặt riêng biệt. Có lẽ đố có đồng nào chạy đi đâu được với cách quản lý chặt chẽ như vậy.

Những nơi dành cho "khách tù"

Một góc Thâm Quyến. Ảnh: LH

Nhưng cũng không thể không nói một chút tới kiểu bán hàng "khách tù". Chủ hàng "hợp đồng" với công ty du lịch dẫn đoàn tới cửa hàng của họ để mua sắm. Đó là những cửa hàng nằm khuất nẻo trong các khu phố, thông thường là bán thuốc Bắc và các loại đá quý, pha lê, trà, chăn chiếu… Cách thức "mồi" khách cũng rất đa dạng: có nơi thì biểu diễn "ảo thuật" nắm tay vào xích nóng rồi bôi thuốc bỏng để quảng cáo thuốc, nơi thì dẫn khách lắt léo qua 3-4 gian phòng, phòng nào cũng ngồn ngộn… ngọc trai và đá quý. Giá cả thì… trên trời, có thể mặc cả thoải mái. Mới đầu, chúng tôi còn bị thu hút bởi các cửa hàng này. Có người hào hứng mua cả ngàn tệ để rồi ngay sau đó biết mình bị lừa với những lọ thuốc "siêu chữa bỏng", siêu nọ, siêu kia mà thực tế chẳng dùng vào được việc gì… hay những chuỗi ngọc mà về tới Hà Nội bán lại cho những cửa hàng vàng bạc đá quý thì họ quẳng đi ngay không thương tiếc. Khi "bị" đưa đến cửa hàng thứ 3 thì tất cả đều oải và ngán cái kiểu nhốt khách này. Dù các cô bán hàng vẫn cười tươi, dù nhân viên cửa hàng vẫn lịch sự, nhã nhặn.

Và không thể không nói tới hướng dẫn viên của chuyến đi này. Ngay từ ngày thứ 2, anh ta đã ra sức chào hàng kem, ngọc trai, rượu Mao Đài và dặn dò, ai muốn đặt hàng về làm quà thì đặt luôn, ngày cuối sẽ giao hàng. Đây cũng là nhân vật nhiệt tình "lùa" chúng tôi đi khắp các cửa hàng bán kiểu "khách tù" để lấy hoa hồng. Trên xe, anh ta còn say sưa kể về nhiều cách kiếm tiền, trong đó có chuyện người già sáng từ Hồng Kông sang Thâm Quyến chơi (2 bên chỉ cách nhau vài km), chiều về bao giờ cũng "thủ" thêm một cây thuốc lá bán kiếm lời. Thuốc lá ở Thâm Quyến giá chỉ 10 tệ/bao, sang tới Hồng Kông là 35 tệ. Trừ chi phí đi lại cũng đủ cho một người già sống khoẻ, không phải dựa vào con cháu.

Trở lại câu nói của người Trung Quốc: "Chưa đến Quảng Châu, chưa biết tiền của mình ít" mới thấy không ngoa. Ở Hà Nội, chúng tôi đã bảo nhau mua ít thôi, ngắm cảnh là chính. Vậy mà tới lúc về, ai cũng sạch bách hết cả tiền. Nhiều người vẫn còn tiếc: "Giá có thêm tiền thì mua cái này, cái kia...".

5 ngày ở Quảng Châu, Thâm Quyến chưa phải là nhiều. Những du khách như chúng tôi thì chưa thể tiếp cận được tầm cao của thế mạnh nơi đây là tài chính, thương mại và công nghiệp. Nhưng những gì chúng tôi nhìn thấy đều là những viên gạch lát nền, gạch xây tường cho nền thương mại Quảng Châu mà xem ra "cái tháp cao nào cũng xây từ dưới đất". Sự sầm uất, nghệ thuật mua bán nơi phố phường Quảng Châu cũng đã cho thấy "cái tháp" thương mại ấy được xây từ cái móng tốt như thế nào rồi.

Theo vnn.vn