Chiết Giang

Chiết Giang nằm ngoài bán kính ảnh hưởng của nền văn minh Trung Hoa thời cổ vào thời nhà Thương (thế kỉ 16 TCN - thế kỉ 11 TCN). Những cư dân nơi này thời đó được gọi chung là người Việt, như là Đông Việt hay là Âu Việt.

Bắt đầu từ thời Xuân Thu, nước Việt nổi lên ở phía Bắc Chiết Giang, nơi chịu hưởng nặng của nền văn minh Trung Hoa ở phương Bắc. Đến đời Việt vương Câu Tiễn, nước Việt đã đạt đến thời kỳ cực thịnh và năm 473 TCN đã có thể đã đánh bại nước Ngô ở phía Bắc, một trong những tiểu quốc mạnh thời bấy giờ. Năm 333 TCN, đến lượt nước Việt bị nước Sở ở phía Tây đánh bại. Năm 221 TCN, đến lượt nước Tần chinh phục được tất cả các tiểu quốc ở Trung Hoa và thành lập một đế quốc Trung Hoa thống nhất.

Dưới đời nhà Tần (221 TCN - 206 TCN) và đời nhà Hán (206 TCN - 220), Chiết Giang thuộc quyền kiểm soát của đế quốc Trung Hoa, tuy vùng này vẫn là biên ải và vùng Nam Chiết Giang chỉ thuộc quyền kiểm soát trên danh nghĩa do các tộc Bách Việt vẫn cư ngụ ở đây với các tổ chức xã hội và chính trị của riêng họ. Cuối đời nhà Hán, Chiết Giang là địa bàn hoạt động của các tướngNghiêm Bạch Hổ (嚴白虎) và Vương Lãng (王朗). Hai người này đã bị thua về tay hai anh em Tôn Sách (孙策) và Tôn Quyền (孫權) - những người mà cuối cùng đã lập nên nước Ngô (222 - 280), một trong ba nước thời Tam Quốc.

Từ thế kỉ 4, Trung Quốc bắt đầu bị các tộc du mục phương Bắc đánh chiếm - những người đã chiếm được toàn bộ vùng Bắc Trung Quốc và thiết lập Ngũ Hồ thập lục quốc (tuy 16 chỉ là một con số biểu tượng và thực ra có nhiều hơn thế) và Bắc triều. Do đó, những đợt lớn dân di cư từ phía Bắc về đổ về Nam Trung Quốc - nơi tiếp nhận những người tị nạn thời nhà Đông Tấn và Nam triều; điều này đã tăng tốc quá trình Hán hóa vùng Nam Trung Quốc, trong đó có Chiết Giang.

Nhà Tùy tái thống nhất Trung Quốc và xây dựng con kênh lớn Đại Vận Hà nối Hàng Châu với bình nguyên Hoa Bắc, mang lại cho Chiết Giang một đường kết nối quan trọng với các trung tâm của văn minh Trung Hoa. Nhà Đường (618 - 907) cai trị thời hoàng kim của Trung Hoa. Khi đó, Chiết Giang là một phần của Giang Nam Đông đạo (江南東道) và bắt đầu phát triển thịnh vượng. Về sau, khi nhà Đường tan, Chiết Giang chiếm đa phần lãnh thổ của nước Ngô Việt thời Ngũ Đại Thập Quốc.

Nhà Bắc Tống tái thống nhất Trung Quốc vào khoảng năm 960. Trong thời nhà Tống, sự giầu có thịnh vượng của miền Nam Trung Quốc bắt đầu vượt miền Bắc Trung Quốc. Sau khi miền Bắc bị người Nữ Chân đánh bại vào năm 1127, Chiết Giang vào thời cực thịnh: Hàng Châu, thủ phủ hiện đại, đã là kinh đô của nhà Nam Tống người Hán khi đó đang cố giữ miền Nam Trung Quốc. Nổi tiếng vì vẻ đẹp và sự giàu có, thành phố này có thể đã là thành phố lớn nhất thế giới vào thời đó. [1] Kể từ đó đến nay, trong văn hóa Trung Hoa, cùng với vùng Nam Giang Tô lân cận, vùng Bắc Chiết Giang đã đồng nghĩa với sự xa hoa và giầu có. Chiến thắng của quân Mông Cổ và sự thành lập nhà Nguyên năm 1279 đã kết thúc vai trò quan trọng về chính trị của Hàng Châu, tuy thành phố này vẫn tiếp tục phát triển thịnh vượng; Marco Polo đã đến thăm Hàng Châu, ông gọi thành phố này là "Kinsay" và gọi đây là "thành phố sang trọng và đẹp đẽ nhất" trên thế giới. 

Đồ sứ ba chân thời nhà Minh phát hiện tại tỉnh Chiết Giang. Hiện được trưng bày tại viện Smithsonian ở Washington, D.C.

Nhà Minh, triều đại đánh đuổi được người Mông Cổ vào năm 1368, là triều đại đầu tiên thiết lập tỉnh Chiết Giang, và kể từ đó ranh giới của tỉnh hầu như không thay đổi.

Sau khi Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa giành được quyền kiểm soát Trung Quốc đại lục vào năm 1949, chính quyền Trung Hoa Dân Quốc đặt tại Đài Loan tiếp tục kiểm soát quần đảo Đại Trần (大陈群岛) ngoài khơi Chiết Giang cho đến năm 1955, thậm chí còn thành lập một chính quyền địa phương Chiết Giang đối đầu tại đó, tạo một tình huống tương tự như tại tỉnh Phúc Kiến ngày nay.

Vùng Nam Chiết Giang nhiều đồi núi và không thích hợp cho nông nghiệp, đã là vùng nghèo và kém phát triển. Tuy nhiên, các cải cách kinh tế của Đặng Tiểu Bình đã đem lại thay đổi đặc biệt cho khu vực này. Nhờ làm việc cần cù, đầu óc kinh doanh, giá lao động thấp, và một tầm nhìn tới thị trường thế giới, vùng Nam Chiết Giang, đặc biệt là các thành phố như Ôn Châu (溫州) và Nghĩa Ô (义乌), đã trở thành một trung tâm xuất khẩu chính yếu. Cùng với sự giầu có truyền thống của vùng Bắc Chiết Giang, điều này đã làm cho Chiết Giang nhảy vọt vượt qua một số tỉnh khác và trở thành một trong những tỉnh giầu nhất của Trung Quốc.

Theo Wikipedia