Chợ Pike

Pike Market- Chợ cá ở Seattle (Ảnh: hickerphoto.com)

Một bên là cơ xưởng Boeing và Microsoft lừng lẫy hiện đại, một bên là chợ nông dân quê mùa mang tên Pike Market-chợ Cá. Mấy lần đến Seattle- thủ đô giao thương của Tây Bắc nước Mỹ. Đặc biệt là chú heo con trước cửa chợ, ai đến cũng không quên chụp hình, vuốt đầu, cỡi lên một cách khoái chí. Vì sao nhỉ?

Phiên chợ quê trên đất công nghiệp

Trung tâm Seattle có biểu tượng là tòa tháp xám bạc cao vút, thanh thoát. Gần đó là sân bóng chày khổng lồ “Đại bàng” chứa được vài chục ngàn người. Quanh đấy là trụ sở của Bill Gates- một tòa nhà hình hộp thẳng đứng, không tỉa tót, cao chọc trời như kiểu tòa nhà Liên hiệp quốc ở New York. Ra xa hơn, dọc theo đường cao tốc là sân bay riêng của hãng Boeing - nơi xa xưa những chiếc máy bay thân gỗ mỏng manh và bây giờ những chiếc máy bay khổng lồ cất cánh. Có thể kể thêm một hình ảnh tiêu biểu khác của Seattle là khu Đại học Washington đồ sộ - hoàn toàn là một thành phố riêng. Và dĩ nhiên, không thể thiếu cảng Seattle trải dài hơn 20 cây số, nơi nước Mỹ giao và nhận hàng hóa nhộn nhịp đến từ  khắp châu Á - Thái Bình Dương- một San Francisco thứ hai. Ngay chính trong không gian “công nghiệp hóa tận răng” đó, lạ lùng sao, có một ngôi chợ  nông dân: Farmers Market.

Ngôi chợ theo kiểu xưa có nhà lồng, thấp tầng - mái ngói - vách gỗ chạy dài suốt hơn hai cây số dọc theo bến cảng. Tổng diện tích chợ lên đến 36.000 mét vuông. Ngay đầu chợ là một loạt sạp bán tôm hùm, cua biển - con nào con nấy đều cỡ “king size”, đỏ ối dưới ánh đèn vàng. Không khí chợ nổi bật hẳn lên là tiếng rao và lời mời chào, lời trả giá. Giọng rao ồm ồm là của mấy anh chàng đeo tạp dề, đầu bịt khăn trông dữ dằn như… hải tặc nhưng cười vui, tán tỉnh lâm ly ra phết. Kế đến, trải dài là dãy hàng bông, rau quả tươi mới, đặc biệt là những xâu hành tỏi, ớt Mexico xanh xanh đỏ đỏ, hấp dẫn như bánh ngũ sắc ở chợ Đông Ba - Huế. Đan xen vào đấy là những cửa hàng thịt gà, thịt vịt, bò, heo, xúc xích, cá xông khói với đầy đủ hình ảnh và hương vị thịnh soạn. Đặc biệt là những hộp gỗ, hộp giấy cá hồi đặc sản, có đường viền sơn đỏ, trông cứ như những hộp sâm Cao Ly đầy mê hoặc. Nhiều hộp có hình hoa văn của những bộ lạc da đỏ thời xa xưa. Và rồi, kế tiếp là những hàng mật ong, mứt trái cây, hạt sấy khô đủ loại, rượu nho đủ màu, thơm phức. Mấy cô bán hàng đon đả chào mời khách dùng thử, không cau mày, không nhăn nhó dù khách có mua hay không.

Phía cuối chợ là một dãy sạp bán hàng thủ công thượng vàng hạ cám. Nào là quần áo, trang sức, tranh tượng, nhạc cụ mang hoa văn, biểu tượng của Seattle và vùng Tây Bắc nước Mỹ. Một điều thú vị ở Seattle là người da đỏ bản địa vẫn được giới thiệu trang trọng như là tổ tiên không thể bỏ sót của người Mỹ hiện đại. Ngay như nham thạch của núi lửa, chẳng biết lấy ở đâu, cũng được chế tác thành những bức tượng nhỏ, rất kỳ thú, bày bán với giá 15 đô la trở lên. Càng vui, có một vài hàng thủ công Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc điểm xuyết, nhắc nhở hình ảnh đa dân tộc của Hợp chủng quốc. Tôi chắc nay mai thế nào cũng có thêm các quầy nón lá, đồ thủ công của người Việt quê mình. Bởi người Việt ở rải rác vùng Seattle cũng đã lên đến 30.000 người.

Chợ đông, đi từ đầu này đến đầu kia, ngắm nghía, chen lấn cũng mất gần một tiếng đồng hồ. Vậy mà đó chỉ là tầng trên ngang mặt đường. Hóa ra, chợ còn hai ba tầng bên dưới, đi xuống hết thì đụng bãi cát nơi thuyền bè cập bến. Bên dưới chợ là các dãy cửa hàng ăn, cửa hàng bán đồ lưu niệm, đồ cổ, trà, cà phê, rượu, dầu ô liu. Ngay cả… nhà hát cũng có! Đi ngược lên tầng trên, sẽ gặp thêm kiosk bán báo, bán hoa, tươm tất, sạch sẽ mặc dù nằm ngay bên hàng tôm, hàng cá.  Thật ra, cả chợ đều rất sạch, không thấy có mùi bùn đất, bụi bặm lâu ngày. Hơn thế nữa, chợ còn đầy tiếng hát, tiếng đàn của những nhóm hát rong, vui nhộn lắm! Chợ Pike còn mở ra hàng phố song song trước cửa. Ở đó ngoài những cửa hàng bán hàng tương tự, còn có nhiều nhà hàng, quán cà phê, quán sách cũ nho nhỏ, trông như khu phố Latin ở Paris. Trong đó, đáng nhớ nhất là quán cà phê Starbuck thời phôi thai của thương hiệu nổi tiếng này. Ở đó trong khoảng 40 mét vuông, tấp nập khách đến vừa xếp hàng đợi cà phê xay xong từ một chiếc máy cũ kỹ, vừa ngắm nghía những hiện vật lâu đời như trong một viện bảo tàng.

Chú heo con của thời hội nhập

Ngay đầu chợ có một quầy phát không bản đồ chợ Pike, kèm theo bài viết ngắn về lịch sử của nó. Thì ra, ngày xửa ngày xưa, tôm cá Thái Bình Dương lên bờ vào Seattle là từ bến tàu này. Có tôm cá thì cũng có thêm rau quả, thực phẩm chế biến, hàng thủ công, hàng ăn uống của nông dân khắp nơi đổ về. Thế là thành ra chợ! Không những chợ nhỏ mà là chợ lớn, chắc cũng giống như khởi thủy của chợ Bến Thành, chợ Đồng Xuân ở Việt Nam. Con heo trước cửa chợ đúc bằng đồng hẳn hoi, được dựng từ lúc chợ xây nhà lồng kiên cố và xinh đẹp vào năm 1907- trước cả chợ Bến Thành. Tượng con heo bóng loáng đến mức soi gương được vì hầu như du khách nào đến đây cũng xoa mình nó và bỗng trở thành trẻ thơ, trèo lên cỡi chú heo để được cười khanh khách. Chú heo cũng cười tít mắt, cái đuôi ngắn nguây ngẩy như mừng vui với tất cả mọi người. Chợt nhớ, có lần đến Los Banos - một thành phố của Philippines, nơi đặt Viện Nghiên cứu lúa quốc tế (IRRI), tôi cũng đã gặp một tượng đài con trâu vạm vỡ đi bên người nông dân. Lần đó, tôi ngớ người ra tự hỏi vì sao Việt Nam là một nước nông nghiệp nhưng chưa thấy ở đâu đặt tượng con trâu để tôn vinh nghề nông? Bây giờ, gặp tượng chú heo trên đất Mỹ, kể ra người Mỹ đâu phải chỉ biết hài hước…

Ngẫm nghĩ, càng thêm lạ lùng, chợ nông dân Pike vẫn hoạt động hàng ngày và thu hút nườm nượp khách đến cho dù Seattle cũng như nhiều nơi trên đất Mỹ đã có đầy các siêu thị, đại siêu thị, các thương xá, đại thương xá, các chuỗi cửa hàng tiện lợi Seven-Eleven… Bộ phim nổi tiếng của Tom Hanks - “Sleepless in Seattle” cũng có cảnh hai bố con đi chơi chợ, uống cà phê và nhâm nhi cá hồi tại đây. Phải chăng các “chợ máy lạnh, nhà kính” không thể có được không khí bình dân, nhịp điệu dân dã, màu sắc và ngay cả âm thanh đời thường mà rất nhân văn như ngôi chợ quê độc đáo này! Thời buổi hiện đại mà vẫn giữ được “chân quê” như thế  là “siêu” lắm đó, phải không bạn? Tuy thế, các bạn Mỹ cho biết việc duy trì được chợ Pike như hiện giờ không phải dễ dàng, suôn sẻ. Vào năm 1963 đã có dự án đập chợ Pike để xây dựng khu nhà cao tầng Pike Plaza, cho phù hợp với “văn minh và hiện đại”, và dĩ nhiên sẽ thu lợi lớn (cho chủ dự án). Công luận và các ông bà nghị viên thành phố đã tranh luận nhiều về việc có nên ủng hộ dự án ấy không. Cuối cùng, tháng 1-1971, bằng một cuộc bỏ phiếu quyết liệt, hội đồng thành phố đã ra nghị quyết không những cấm xây cao ốc ở chợ Pike mà còn giữ nguyên, tôn tạo chợ Pike trở thành di tích lịch sử - văn hóa - du lịch có một không hai của Seattle. Ngày nay, theo thống kê, mỗi năm có đến 10 triệu du khách từ khắp nước Mỹ và các nước khác đến chợ Pike, được coi là ngôi chợ cổ nhất của nước Mỹ.

Theo mfo.mquiz.net

Nhúng địa điểm này vào website của bạn