Bài viết

Trằm Trà Lộc nơi gặp gỡ của hội "phá Trằm"

Theo truyền thuyết, Trằm Trà Lộc được hình thành do từ xưa có một hòn đá quý bị rơi xuống đây nên nhà vua cho dân chúng đào để tìm lại hòn đá đó và hiện nay (thực tế đã nhìn thấy hòn đá này) hòn đá đã hiện lên gần bờ của Trằm (nó có khối hình lập phương khá to có những ký tự của người Chăm cổ xưa); hoặc cũng có truyền thuyết khác kể về sự hình thành của Trằm là do một thiên thạch rơi xuống nên hình thành một cái hồ lớn như bây giờ.

Trằm Trà Lộc, trước đây và bây giờ nó là nguồn sống của những người dân làng Trà Lộc. Những năm về trước cứ mỗi lần lúa vụ Đông Xuân chín vàng gần thu hoạch là mọi người dân trong thôn chuẩn bị các dụng cụ để đánh cá và được coi là ngày "Hội phá Trằm" của làng. Ngay mấy ngày trước khi phá trằm thì những người có chức sắc của làng phát giấy mời hoặc mang loa đi thông báo cho làng trên xóm dưới được biết để chuẩn bị cho ngày hội. Mọi người đều có thể tham gia với các dụng cụ như: Rớ (vó), tủ, chơm (nơm), dủi, rổ... với các mức giá cũng khác nhau (giá rớ 5.000đ, chơm 3.000đ, còn lại các dụng cụ khác đều miễn phí).

Ngày hội đã đến đó là lúc mọi người tập trung trên cả hai bờ của Trằm, thấy trên khuôn mặt của ai cũng đầy rạng rở để chuẩn bị cho một "vận may", theo thông lệ sau khi những người có trách bắn ba phát súng thế là như một cuộc tổng tiến công; mọi người ùa xuống Trằm, kẻ rớ người chơm, kẻ tủ người dủi... tạo thành một làn sóng của cả nghìn người vây quanh lại như một vũ điệu trên sân khấu. Mọi người ở đây hình như họ hiểu nhau rồi nên những người đánh rớ thì dàn hàng ngang đi trước, những người đánh chơm thì cũng dàn ngang thành một dãi đi sau để kiếm những con cá lọt qua vòng vây của rớ, còn những người đánh tủ thì chỉ đánh ở các lệch (dòng nước chảy) để bắt những con cá Cấn, cá Mại, cá Diếc nhưng đôi khi cũng được những chú cá Tràu xấu số rất to.

Với những người đánh rớ hoặc đánh chơm, những người này thường đánh được những con cá rất to như cá Tràu, cá Chép, cá Trê, cá Trắm cỏ, cá Diếc, cá Thát Lát, cá Thia Tho....

Không khí của ngày hội thật sôi nỗi từ một góc nào đó: mọi người bỗng reo hò (uê .. uê ..uê....) tất cả hướng về phía đó. .... thì ra có ai đó đánh được một chú cá thật to. Theo quy định nếu ai đánh được con cá to thì phải hô to lên và đưa cao con cá để mọi người cùng nhìn nhằm tăng thêm phần hào hứng. Bỗng có một tiếng hô to: đây... chỗ này ... thế là mọi người vây quanh lại người chơm người rớ người rổ... vây bắt cho kỳ được chú cá vừa mới tẩu thoát đó.

Mọi người đánh cá đến trưa mà vẫn say sưa không nhớ đến cơm nước gì cả, thậm chí có người nhà mang cơm đến mà vẫn cứ say sưa đánh cá. Họ đánh đến xế chiều đến lúc cá khá đầy oi họ mới rủng rỉnh gọi nhau về.

Sau một ngày hội, mọi người ai cũng phấn khởi lên bờ khoe với nhau thành quả của mình. Người ít, người nhiều cá nhưng vẻ mặt ai cũng vui, họ cùng nhau về nhà kiếm vài con cá to, thật tươi để làm đồ nhậu: Những con cá Tràu được hấp hoặc nướng lên, còn những con cá Diếc cả bụng trứng thì đem nấu một nồi cháo thật thơm nức, bỏ thêm một ít lá ném (nén), lá ngò thế là cùng thưởng thức và trò chuyện với nhau.

Tôi nhớ một kỷ niệm thật sâu sắc của ngày hội phá Trằm năm 2001, năm đó chúng tôi đang là sinh viên, nhân dịp kỳ nghỉ hè chúng tôi về tham gia hội. Dụng cụ của chúng tôi chỉ có chơm mà cái chơm thì nhỏ tí xíu, bọn tôi định bụng tham gia hội cho vui thôi còn đợi mọi người đánh cá lên rồi mua lại. Nhưng năm đó thật bất ngờ... sau khi nghe một tiếng hô rất to..". ở đây... mới chạy lui chỗ ni...." bọn tôi chạy đến tham gia vây bắt, mọi người dồn dập chơm, trong số đó có những tay chơm điệu nghệ chuyên đánh bắt cá nhưng thật hên bọn tôi dân nghiệp dư lại bắt được. À,.. thằng Hiệp đoi nó chơm được rồi... một chú Tràu rất to, to đến mức cái đuôi nó lòi lên khỏi miệng chơm đến cả một gang tay, nó ngồi lên trên chơm để giữ và gọi mọi người đến giúp đỡ để bắt nó ra. Ôi, một con cá chưa từng thấy to hơn cái cổ chân người lớn gần bằng cái bập bã, người bắt nó ra phải móc mang và đem cả chơm và nó lên bờ kẻo nó không thể chui qua được miệng chơm, ồ tay người bắt bị rách chảy máu đỏ cả vạt cỏ. Con cá to quá, bọn tôi vác nó trên vai vừa chạy vừa hô to uê ... uê.. uê.... mọi người ai cũng chạy theo để nhìn, có người còn ngã giá với bọn tôi 2 két bia nhưng bọn tôi không bán. Về nhà tôi chạy đi chặt một cây chuối Sứ to nhất vườn nhà, bóc ra 4 bẹ chuối, sau khi làm sạch cá xong tôi bỏ nó vào trong 4 bẹ chuối đó, đốt hết 3 ôm rơm to nó mới chín hết.... sau đó là một bữa liên hoan thật tưng bừng, cả bọn tôi và những khách mời uống hết 5 lít đế trắng, thật kinh!

Bây giờ mỗi lần nhắc lại kỷ niệm đó bọn tôi ai cũng muốn về lại nơi ấy, nơi bọn tôi thường tụ tập nói chuyện phiếm với nhau..... nơi ấy mãi mãi là kỷ niệm của chúng tôi.... Trằm Trà Lộc...

LQĐ... ngày 11 tháng 11 năm 2008

Trằm Trà Lộc nơi gặp gỡ của hội "phá Trằm"

Hình ảnh liên quan