Ngày trước và bây giờ

Lần đầu tiên mình đến đây là năm lớp 11, lúc ấy núi ít được biết đến. Núi ngày ấy còn hoang sơ và tĩnh lặng, điện vẫn chưa đến được đây. Ba năm sau mình trở lại, thật xót xa! Đường lên núi được mở rộng ra xếp thành bậc thang, cùng những hàng quán. Điện đã đến chùa ở lưng chừng núi, loa phát thanh được gắn dọc đường đi, còn đâu cái tĩnh lặng ngày xưa! Cây dọc lối đi bị đốn chặt, không còn mát rượi và che nắng cho du khách. Núi bị phá, cây không còn xanh, thay vào đó là những mảng đất trống hay những vườn chuối. Vài năm sau, khi hệ thống cáp treo xuất hiện, mình có trở lại. Núi Bà vẫn không thay đổi gì hơn, mình tiếc mãi ngọn núi ngày trước. Lần này trở lại, núi như được sống lại, không còn những vườn chuối và mảng đất trống quanh sườn núi. Rừng đã được trồng, cây rợp bóng dọc lối lên chùa.

Khi vừa đến chân núi, tiếng róc rách từ con suối Vàng như chào đón mọi người về với thiên nhiên, về với rừng. Đó là tiếng róc rách đầu tiên mà mình được nghe thấy trong đời. Gọi là suối Vàng vì dòng nước luôn lấp lánh ánh vàng. Lấp lánh ánh vàng không phải vì nắng từ mặt trời, mà từ những miếng kim loại li ti màu vàng nhỏ xíu. Ngày trước, mình có thể nhìn rõ những miếng kim loại này. Tuy nhiên, bây giờ mình phải tìm thật lâu mới thấy chúng. Không biết ngày sau chúng có còn không nữa!

Đỉnh núi vẫy gọi

Sau khi lễ chùa, mình và Châu tiếp tục cuộc hành trình! Lòng vòng hỏi thăm cũng tìm được lối lên đỉnh. Lần đến đây gần nhất, mình đã leo lên đỉnh… hụt. Lúc ấy đi được một đoạn cách chùa khoảng một giờ leo núi, cả nhóm thấm mệt, đành quay trở về!Lần này, vừa bước lên những bậc thang đầu tiên (lại những bước đầu tiên) bác chụp hình đã nói: “Nhìn tướng hai cô tôi biết chắc không leo lên đỉnh được đâu! Đi một đoạn là hết những bậc thang, chỉ có đá thôi, làm sao đi nổi!” Trời ơi, tụi mình chưa đi mà đã bị bàn ra rồi, nhụt chí anh hùng ghê! Kệ đi tiếp thôi! Đi được vài bậc gặp ngay hai anh chàng vừa đi vừa thở hổn hển. Hai đứa tranh thủ làm quen hỏi thăm! “Đường đi khó lắm! Hai đứa leo không nổi đâu! Tụi anh phải quay xuống nè!” Lần này nhụt chí thiệt rồi, buồn ghê! Mình và Châu vừa quay xuống thì gặp ngay một nhóm leo lên, hihihi nhập đoàn thôi!

Lần trước, đường lên đỉnh không um tùm như bây giờ, có lẽ lúc ấy rừng bị phá! Bây giờ cây mọc xanh tươi, rong rêu phủ quanh lối đi. Mình đi vào mùa mưa, nên muỗi rất nhiều. Muỗi rừng to hơn muỗi nhà, có lẽ ít tiếp xúc với con người nên nó “thật thà” hơn muỗi nhà! Muỗi nhà luôn luôn vo ve trước khi đốt, muỗi rừng không cần thế, "tấn công" luôn ngay khi gặp! Khó khăn lắm, cả đoàn mới leo được một đoạn thì trời đổ cơn mưa. Mưa càng lúc càng to, cây cối um tùm và muỗi liên tục tấn công. Làm sao leo tiếp được đây, đành quay về thôi! Huhuhu, “khát khao, ước mơ” của mình không thành rồi!

Động Kim Quang

Leo núi thất bại, cả hai buồn bã đi bộ xuống núi. Dưới chân núi có động Kim Quang, là nơi “giới thiệu một phần hiện vật và hình ảnh cán bộ, chiến sĩ giải phóng quân trong cuộc kháng chiến chống Mỹ”. Leo lên đỉnh không được thì xuống núi vào động vậy! Mình chưa vào động bao giờ, nên lần này phải quyết tâm thôi! Đi quanh quẩn chẳng tìm thấy bảng hướng dẫn, mình hỏi thăm một người địa phương. “Đi đến đó làm gì vậy? Ở đó đâu có người, toàn là tượng thôi, có gì đâu mà đến!” Ôi, lại bàn ra nữa rồi, chán thật!Đi theo lời chỉ dẫn, cả hai quay trở về đúng vị trí cũ! Lần này thì nản thật, leo núi không được vào động cũng không xong, buồn ghê! 

Buồn bã, cả hai lang thang chuẩn bị đi về thì gặp một bác, bác ở trong ngôi nhà sàn dưới chân núi. “Đi vào động ư?” Bác tên Ảnh, là một cựu chiến binh, nhập ngũ năm mười sáu tuổi, từng hoạt động cách mạng ở đây. Đường vào động phía sau nhà sàn. Đúng là phải có người hướng dẫn mới đi được! Vừa đi bác vừa kể về một thời chiến tranh khốc liệt. “Đây vết đạn ở trên đá, ở đây có những người đã ngã xuống nhưng vẫn chưa tìm thấy thi thể, nhiều lắm!" ...

Từ chân núi đến cửa động mất khoảng mười phút. Gọi là động nhưng chỉ là một cái hang lớn. Từ 1954 đến 1960, đây là nơi tu hành của vị sư có pháp danh Kim Quang. Sau 1960, cách mạng kêu gọi ông nhường động để hoạt động chống Mỹ. Ông đi và để lại tượng phật Tổ, tượng đã bị bắn trong một lần địch mở trận tấn công động. Tượng phật chỉ còn lại đầu, nhưng kỳ lạ thay, sau lần bắn phá ấy, một bên mắt tượng Phật mở, một bên mắt nhắm. Sau này mọi người để tượng lên một hòn đá để tiện cho việc thờ cúng. Trước cửa động, có một bia bằng đá nằm tựa vào núi, ghi nhớ các chiến công, bên kia là bia “Tổ quốc ghi công”. Cửa động đã được mở rộng hơn để tiện việc tham quan, bên trong là tượng của những người hoạt động du kích ngày xưa, tất cả đều đã hy sinh!

Vào đến trong động bác Ảnh kể “Cây cối ngày trước không um tùm như bây giờ, vì ngày nào cũng có đánh nhau. Trên đỉnh là trạm thông tin, đài quan sát và sân bay của Mỹ. Dưới chân núi là nơi lính ngụy đóng quân, còn ta ở giữa. Ban ngày Mỹ đánh xuống, ngụy đánh lên. Buổi tối ta phục kích khi Mỹ và ngụy họp dưới chân núi. Vì thế đèn cao áp từ trên đỉnh rọi khắp núi khi trời tối. Ngày trước ác liệt lắm! Các cô không thể hình dung được đâu! Ngày nào cũng có thương vong, hy sinh và mất mát. Đằng kia là những vết đạn của súng (súng gì mình quên mất tên), những vết đằng kia là đạn bắn từ máy bay trực thăng. Những dấu vết này sẽ còn in mãi theo thời gian.”

Thỉnh thoảng, có người ở bên kia chiến tuyến tìm đến. Nhìn những bức tượng, những vật dụng đơn sơ của những người từng sống và làm việc ở đây, họ đều ngạc nhiên. “Tôi hiểu vì sao các ông chiến thắng!”

Mỗi năm vào ngày 14 tháng giêng và 16 tháng 2 âm lịch, mọi người đến đây rất đông. Mình có hỏi, tại sao lại chọn hai ngày đó là ngày kỷ niệm, nhưng bác không giải thích. Hằng ngày, hai lần bác lên đây thắp nhang và đốt thuốc lá cho những đồng đội đã hy sinh.

Mình đi Tây Ninh vào ngày 28/7, sau ngày cả nước kỷ niệm 60 năm ngày thương binh liệt sỹ. Tuy không leo được đến đỉnh, nhưng mình đã được biết thêm những điều mới, về một thời đấu tranh kiên cường, bất khuất của những con người ở vùng đất Tây Ninh.