Mexico

MÊHICÔ (Mexico; Estados Unidos Mexicanos - Liên bang Mêhicô), quốc gia ở phía nam lục địa Bắc Mĩ. Diện tích 1,958 triệu km². Dân số 98,881 triệu (2000), trong đó 60% là người lai, 30% là người Inđian, 9% người gốc Âu. Dân thành thị 71% (1990). Ngôn ngữ chính thức: tiếng Tây Ban Nha. Tôn giáo: đạo Thiên Chúa 90,4% (1995). Thủ đô Mêhicô [Mexico; 9,8 triệu dân (1990)]. Các thành phố lớn trên 1 triệu dân khác: Goađalahara (Guadalajara), Xiuđat Nêxahuancoiôt (Ciudad Netzahualcoyotl), Mônterây (Monterrey), Puêbla (Puebla). Thể chế: cộng hoà liên bang, hai viện (Thượng và Hạ viện). Đứng đầu nhà nước và chính phủ là tổng thống.

Phần lớn Mehico là một sơn nguyên rộng lớn (đỉnh cao nhất 5.700 m) với các dãy núi Xiera Mađrê Đông (Sierra Madre Oriental), Xiera Mađrê Tây (Sierra Madre Occidental) và Xiera Mađrê Nam (Sierra Madre del Sul) vây quanh. Ở rìa tây và rìa nam ven Thái Bình Dương chỉ có những đồng bằng hẹp. Ở rìa đông ven vịnh Mêhicô có những đồng bằng rộng lớn, nhất là ở phía nam trên bán đảo Yucatan. Khí hậu nhiệt đới, ở miền Bắc khí hậu á nhiệt đới. Nhiệt độ trung bình tháng giêng 10 - 25 ^oC, tháng bảy 15 - 30 ^oC. Lượng mưa hàng từ 100 - 3.000 mm/năm. Sông lớn Riô - Bravô Bắc (Río Bravo del Norte) làm biên giới với Hoa Kì. Ở những vùng khô hạn có thực vật hoang mạc và nửa hoang mạc, ở các vùng ẩm ướt là rừng nhiệt đới, ở miền núi phía bắc có rừng lá kim. Năm 1994 rừng chiếm 26% diện tích, đồng cỏ 39%, đất canh tác 13%, các loại đất khác 22%. Khoáng sản chính: sắt, đồng, kẽm, vàng, bạc, chì, mangan.

Mehico là nước đang phát triển. GDP đầu người 2.700 USD (1995). GNP đầu người 3.840 USD (1998). Năng lượng: điện (1996) 162 tỉ KW.h.

Giao thông (1997): đường sắt 26,6 nghìn km, đường bộ 321,5 nghìn km (rải nhựa 37%). Xuất khẩu (1998) 117,5 tỉ USD. Nhập khẩu (1998) 125 tỉ USD. Đơn vị tiền tệ: pêxô Mehico (Peso Mehico - PM). Tỉ giá hối đoái 1 USD = 9,46 PM (10.2000).

Từ lâu, các bộ lạc Inđian [Aztêc (Aztec), Tôntêch (Toltèques), Maya (Maya)] cư trú trên lãnh thổ Mehico đã đạt tới trình độ văn minh khá cao. Vào thế kỉ 16, Mehico bị Tây Ban Nha thống trị. Năm 1821, Mehico giành được độc lập. Năm 1824, tuyên bố là nước cộng hoà liên bang. Năm 1824, Hoa Kì thôn tính bang Têchdơt (Texas) và sau cuộc chiến tranh 1846 - 48, chiếm thêm một nửa lãnh thổ Mehico. Từ 1960, Mehico thực hiện chính sách củng cố kinh tế quốc dân, không can thiệp vào nội bộ các nước khác, mở rộng quan hệ kinh tế với các nước. Ngày độc lập 16.9.1810. Là thành viên Liên hợp quốc 7.11.1945. Mehico thiết lập quan hệ ngoại giao với Việt Nam ở cấp đại sứ từ 19.5.1975.

Thủ đô của Mehico là thành phố Mexico. Thời tiết "chất lượng cao", các khu di tích khảo cổ trên cả tuyệt vời, hệ thống giao thông công cộng tốt, những bãi tắm đẹp, cơ hội khám phá cuộc sống đại dương có một không hai, bia và rượu ngon, nhiều thành phố, thị trấn thuộc địa dễ chịu và cùng với chúng là giá cả rất phải chăng - đó là Mexico City. Thêm một điểm nữa đáng biểu dương: vệ sinh và an toàn thực phẩm thì miễn chê.

Tuy nhiên, thành phố không phải không có những điểm yếu: nhìn tổng thể, Mexico không màu mè và bí ẩn như hy vọng của nhiều người. Phong cảnh thường tối tăm, mờ nhạt, ít gây ấn tượng. Đặc biệt, câu cửa miệng "Một mét vuông chín thằng kẻ cắp" có lẽ xuất phát từ nơi này. Bên cạnh đó còn có những nạn cướp đường. Những người bán rong đồ lưu niện và hàng thủ công mỹ nghệ thường tụ tập ở các ga tàu điện ngầm để làm rầy du khách. Tồi tệ hơn cả là tình trạng "tắc nghẽ kênh giao tiếp": phần lớn người Mexico không cởi mở, rất giữ kẽ và cực kỳ "ít lời". Bất chấp tất cả những "yếu điểm" trên, Mexico với các mặt hàng thủ công mỹ nghệ độc đáo và những bãi biển đẹp như thiên đường vẫn xứng đáng là địa chỉ đỏ của mọi du khách. Hãy thử tới các địa danh dưới đây:

1. Chichen Itza: Có Kim tự tháp thời Vương quốc Maya nổi tiếng cùng hàng ngàn khối kiến trúc kỳ hình dị tướng khác.

2. Oaxca: Một thị trấn xinh đẹp, thư thái với một quảng trường chính rất đáng yêu và khu di tích cổ Zapotec Monte Alban.

3. Merida: Một thành phố thuộc địa dễ chịu khác với những buổi hoà nhạc và cơ hội xem các vũ điệu truyền thống rạo rực không mất tiền. Nhà hàng tuyệt vời. Đây cũng là địa điểm yêu thích của các cặp tình nhân.

4. Uxmal: Nên đến thăm khu vực này trước khi tới Chichen Itza. Đây là "tổng hành dinh" của các toà nhà và kim tự tháp thời Maya. Để xem hết khu vực, bạn chỉ mất vẻn vẹn 1 ngày.

5. Palenque: Thực sự là cung điện cổ hoang dã Maya; cực kỳ đẹp và hoành tráng nhưng cũng cạc kỳ khó tiếp cận. Có thể đi bằng các xe gắn máy nhỏ.

6. Playa del Carmen (gần Cancun): Đến đây để ngắm cảnh biển bình yên, mát mẻ với các nhà hàng, cửa hiệu và các quán bar đa dạng, độc đáo. Du khách cũng có thể tới bãi biển Oaxaca hoặc Puerto Vallarta gần đó.

7. Cancun or Acapulco: Nổi tiếng nhờ sự hoàn hảo của các bãi tắm.

8. Mexico City: Nếu có dịp ghé thăm, xin du khách đừng quên các bảo tàng cổ kính, đến ngắm những bức tranh sơn dầu trên tường ở Palacio Nacional, hay dự những bữa tiệc ngoài trời ở Zocalo. Tuyệt đối không nên lỡ dịp chụp ảnh dưới chân các kim tự tháp lớn Teotihuacan và nhìn lại quá khứ ngày Mexico còn là thuộc địa ở Bảo tàng Puepla.

                                                              Theo bachkhoatoanthu.gov.vn và travel.com.vn