|
Đến
bây giờ, người dân Tây Hồ không còn ai nhớ nghề làm nón lá xuất hiện ở
làng mình từ bao giờ, chỉ biết rằng trải qua bao sự thăng trầm của lịch
sử, họ vẫn dựa vào nghề này để mưu sinh.
Sao anh không về thăm quê em
Ngắm em chằm nón buổi đầu tiên
Bàn tay xây lá, tay xuyên nón
Mười sáu vành, mười sáu trăng lên
(Bài thơ đan nón Nguyễn Khoa Điềm)
![]() |
| Nghề
chằm nón không chỉ dành riêng cho phụ nữ mà cả những người đàn ông
trong gia đình cũng có thể giúp chuốt vành, lên khung nón. Với cây mác
sắc, họ chuốt từng sợi tre thành 16 nan vành một cách công phu; sau đó
uốn thành vòng thật tròn trịa và bóng bẩy. Người phụ nữ thì nức vành và
ủi lá. Để có được lá đẹp, người thợ thường chọn lá nón vẫn giữ được màu
xanh nhẹ, ủi lá nhiều lần cho phẳng và láng. Khi xây và lợp lá, người
thợ phải khéo léo sao cho khi chêm lá không bị chồng lên nhau nhiều lớp
để nón có thể thanh và mỏng. Khi nón chằm hoàn tất, người ta đính thêm
vào chóp nón một cái "xoài" được làm bằng chỉ bóng láng để làm duyên,
sau đó mới phủ dầu nhiều lần, phơi đủ nắng để nón vừa đẹp vừa bền. Điều
làm nên nét đặc biệt nhất của nón lá Tây Hồ so với sản phẩm cùng loại
của nhiều làng nón khác ở xứ Huế chính là dáng thanh mảnh, độ mỏng, màu
nón nhã nhặn và đặc biệt nhất là những bài thơ chất chứa tâm hồn xứ Huế
được cài trong chiếc nón. Vào thập niên 60 của thế kỷ 20, ông Bùi Quang
Bặc - một nghệ nhân làm nón lá ở Tây Hồ và cũng là một người rất yêu
thơ phú đã nghĩ ra cách ép những câu thơ vào
giữa hai lớp lá để tôn lên vẻ đẹp và giá trị tinh thần của nón Huế.
Theo đó, người thợ thủ công còn tạc lên những bức tranh mang đậm phong
cách Huế với chùa Linh Mụ, cầu Trường Tiền, con đò trên sông Hương cùng
hàng chữ mềm mại “Gió đưa cành trúc la đà. Tiếng chuông Thiên Mụ, canh
gà Thọ Xương…”. Từ
Tây Hồ, những chiếc nón bài thơ toả đi khắp nẻo đường và trở nên gần
gũi, thân quen trong cuộc sống thường nhật của mỗi phụ nữ Huế. Chỉ với
nguyên liệu đơn giản của lá dừa, lá gồi, những chiếc nón bài thơ vẫn
trở thành vật “trang
sức” của biết bao thiếu nữ. Với nhiều người, lựa nón, lựa quai cũng là
một thú vui nên không ít người đã kỳ công đến tận nơi làm nón để đặt
cho riêng mình với dòng thơ yêu thích. Buổi tan trường, các con đường
bên sông Hương như dịu lại trong cái nắng hè oi ả bởi những dáng mảnh
mai với áo dài trắng, nón trắng và tóc thề. Những gương mặt trẻ trung
ẩn hiện sau vành nón sáng lấp loá đã trở thành một ấn tượng rất Huế,
rất Việt Nam.
Theo vietnamtourism.com
|