Di độngNhúng SkyDoorFacebookEnglishBài viết
Người Mông Mộc Châu ăn tết- (dulichmocchau.com)
Tục thờ cúng và kiêng kỵ
Mâm cơm được dọn ra gồm: thịt gà nướng, thịt bò khô, thịt lợn rang, thịt lợn nướng, canh rau cải, bánh dày rán. Ông Giàng A Pàng (Trạm trưởng trạm y tế xã Lóng Luông) rót ra 3 chén rượu mới cất còn thơm nồng vị ngô. Nâng chén rượu chúc xuân ông bắt đầu giới thiệu về cái tết của người H’Mông mình:
Người Mông ăn tết trước người kinh một tháng, chiều 30 các gia đình niêm phong tất cả dụng cụ lao động trong năm bằng tiền giấy rồi đưa vào bàn thờ,việc làm này gọi là trả công, trả ơn cho các dụng cụ ấy. Bàn thờ của người Mông được đặt chính giữa căn nhà 3 gian, đối diện với cửa chính. Tối 30, người Mông làm một bữa cơm cúng ma nhà và tổ tiên. Trên bàn thờ có 2 bát hương, một cho ma nhà đặt ở gần hướng mặt trời mọc, một cho tổ tiên đặt bên phía mặt trời lặn. Bữa cơm cúng ma nhà bao giờ cũng thịt một con gà trống, người chủ gia đình cắt tiết ngay cạnh bàn thờ, vặt một túm lông ở cổ quết một chút tiết rồi dán lên tiền vàng (Một tờ giấy đỏ hình chữ nhật bên trên dán tờ giấy vàng nhỏ hơn hình quả trám) trên bàn thờ. Mâm cơm cúng bao giờ cũng có 2 bát cơm, một con gà luộc, 5 thẻ hương, 2 chén rượu, tiền giấy và nhất là bánh dày. Người chủ gia đình sẽ thắp hương rồi lần lượt gọi tên từng người thuộc 3 thế hệ đã khuất về ăn tết. Lời cúng đại loại như sau: “Hôm nay tết 30 rồi, con làm tết , thịt gà, thịt lợn, nấu rượu, con chưa ăn, mời tổ tiên về ăn trước để bảo vệ mùa màng, con cái, gia súc, gia cầm...”. Chỗ tiền vàng còn lại được dán vào các vị trí khác trong nhà: cột nhà, bếp lò, cửa... Trong tín ngưỡng truyền thống, thì nét tương đồng của người Mông với các dân tộc khác là cứ mỗi độ xuân về, người dân tộc Mông dù làm ăn ở xa cũng nhớ ngày Tết cổ truyền của mình mà về thắp hương tổ tiên, mong các cụ phù hộ cho gia đình luôn mạnh khỏe, làm ăn thuận lợi.
Đêm giao thừa cả nhà cùng thức đợi năm mới( tiếng gà gáy đầu tiên), khi đó chủ nhà cùng nổ súng, đốt pháo, sau đó ra mó xin thần nước cho lấy nước về(lấy lộc), nước lấy về được cho lên cân tiểu ly để cân, so với nước cũ, nếu lượng nước nhiều hơn nước cũ trong nhà thì năm đó gặp nhiều may mắn.
Sáng mùng 1, đàn ông dạy sớm làm bữa cơm sáng, cho lợn, cho gà ăn, không được gọi phụ nữ dậy. Đặc biệt từ mùng 1-3, người Mông cho lợn gà ăn ngô mà không cho ăn rau cỏ, họ quan niệm rằng đó là cho lợn, gà ăn những thức ăn ngon nhất. Trong ngày mùng 1, mọi người trong nhà cũng không được ngủ, nếu ngủ nghĩa là đất sẽ đè lên ngô, không được ăn rau vì nếu làm nương sẽ có nhiều cỏ, không được đổ nước vào trong nhà, không thổi lửa nếu không năm đó sẽ bão nhiều, mất mùa. Người Mông cũng kiêng không tiêu tiền, không cho ai hoặc xin ai bất kì cái gì, không hót rác, gội đầu, không ăn cơm chan. Người Mông cũng có phong tục chúc tết như người Kinh, họ không chọn người xông nhà nhưng nếu phụ nữ đến chúc tết phải đi cửa phụ.... Tất cả những sự kiêng kỵ ấy đều nhằm mục đích cầu cho năm mới mưa thuận gió hòa, mùa màng tốt tươi, gặp nhiều may mắn.
Người Mông thờ cúng, chúc tết và ăn tết từ 1-3. Từ mùng 4 trở đi người ta bắt đầu chơi tết.
Thú chơi tết
Trời về chiều, tết năm nay bản Tà Phình không có sương mù bồng bềnh xà xuống những nếp nhà trong bản, lẫn trong đám khói bảng lảng bốc lên từ những nóc nhà, không có cái lạnh của núi rừng ngấm vào từng thớ thịt. Ánh nắng trải dài trên những sườn núi đã phủ trắng hoa mận. Trên sân vận động trung tâm của bản hàng trăm người đủ mọi lứa tuổi: từ em bé con còn địu trên lưng mẹ, những cô bé, cậu bé lớp 1, lớp 2, đến các nam thanh nữ tú đang tuổi thanh xuân, những ông bố, bà mẹ đã có con đến tuổi đi tìm người yêu. Tiếng cười đùa, reo hò xen lẫn với tiếng leng keng của bạc trắng hoa xòe trang trí trên váy áo của các cô gái Mông tạo nên một thứ âm thanh vui nhộn: âm thanh mùa xuân. Có nhiều trò chơi trong dịp xuân về như chơi cù, chọi gà, đá bóng, bóng chuyền.... nhưng điểm chung là mọi người đều tham gia rất nhiệt tình. Dù một sân bóng có thể có đến 40 cầu thủ, sân bóng chuyền lúc đông có tới 12 cầu thủ một bên, điều đó không quan trọng, miễn sao mọi người đều được tham gia, đều cảm thấy vui.
(Theo dulichmocchau.com)
Bài viết liên quan
Xem tất cả bài viết...